នួន ជា កើតឆ្នាំ ១៩២៦ នៅខេត្តបាត់ដំបង ។ នៅឆ្នាំ ១៩៤២ នួន ជា បានទៅបន្ត
ថ្នាក់មធ្យមសិក្សាកម្រិត ២ នៅទីក្រុងបាងកក ដោយរស់នៅវត្តបិណ្ឌចាម៉ាបូពិត ។ នៅឆ្នាំ
១៩៤៤ នួន ជា សិក្សាផ្នែកច្បាប់នៅសកលវិទ្យាល័យធម្មសាត ដែលនៅទីនោះ នួន ជា
បានចូលជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តថៃ ។
នួន ជា វិលត្រឡប់មកប្រទេសកម្ពុជា នៅឆ្នាំ ១៩៥០ ហើយបានប្តូរសមាជិកភាព
របស់ខ្លួនមកជាសមាជិកបក្សកុម្មុយនីស្តឥណ្ឌូចិន ។ នួន ជា [...]
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | ទំលាក់ មួយវិចារ »
(លឹម-ស្រីផល្លា អាយុ 19ឆ្នាំ ក្នុងឆ្នាំ1970) (លឹម-ផល្លា ក្នុងឆ្នាំ1979)
(លឹម-ស្រីផល្លា អាយុ16 ក្នុងឆ្នាំ1968) (នេះគឺជាម្តាយរបស់ លឹម-ស្រីផល្លា ឆ្នាំ1957)
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | 4 វិចារ »
កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមធ្វើការ
ប្រមូលផលស្រូវ
(រូបថតឯកសារបជ្ឈមណ្ឌល
ឯកសារកម្ពុជា)
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | ទំលាក់ មួយវិចារ »
ការប្រារព្ធពិធីអបអរសាទចំពោះការ
បញ្ចប់ដោយជោគជ័យនូវគម្រោងប្រ
ព័ន្ធប្រឡាយទឹក
(រូបថតឯកសារមជ្ឈមណ្ឌលឯក
សារកម្ពុជា)
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | ទំលាក់ មួយវិចារ »
ហូ-ជីមិញចាប់ផ្តើមបញ្ចេញសកម្មភាពជាលំដាប់លំដោយ
គោលបំណងទី ១ មានរៀបចំគ្រោងការណ៍ទុកជាស្រេច ។ បើពេលណា
បារាំងត្រូវចាញ់ត្រូវថយចេញពីឥណ្ឌូចិន យួនត្រូវតែវាតទីយកទឹកដីកម្ពុ
ជាក្រោមឲ្យបានភ្លាមជាលើកទី ២……។
ដូច្នេះចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៤៥ យួនហាណូយញុះញង់ខ្ខីដៃយួនខាង
ត្បូង ឲ្យលោតសម្លាប់កំចាយរាស្រ្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ជាពិសេសពួកអ្នក
ចេះដឹង ញុំាងឲ្យខ្លាច ក៏នាំគ្រួសាររត់ចោលស្រុកចោលទឹកដីទុកឲ្យវា ។
វាប្រើសង្រ្គាមក្តៅ។ ហូ-ជីមិញលៃលកឈានមួយជំហានម្តងៗ កំទេច
ខ្មែរមួយផ្នែកម្តងៗ តាមគំរោងការណ៍របស់វាដែលមានព្រាងទុកមកជា
ស្រេច ។
មើលចុះ ! នៅប្រទេសកម្ពុជាកណ្តាល យួនចាត់ការប្រើសង្រ្គា
មត្រជាក់….. ដូច្នេះក្នុងខែកញ្ញាឆ្នាំ ១៩៤៥ ដដែល ហូ-ជីមិញបែរជាបញ្ចូន
(បូដូយ)ចូលមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយយកលេសថា យួនស្ម័គ្រចិត្តចូ
លមកជួយខ្មែរដេញបារាំង ។ បូដួយចាប់តាំងមូលដ្ធាននៅខេត្តនានាដូច
ជា មណ្ទលគីរី រតនគីរី កោះកុង សៀមរាប បាត់ដំបង និងតំបន់និរតីទិស។
[...]
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | 5 វិចារ »
ជំពូកទី ២
*យួនចាប់ផ្តើមរុករានប្រទេសជិតខាង!
*ហូ-ជីមិញបង្កើតបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន!
*យួនបង្កើតពួកវៀតមិញ និងបង្កើតខ្មែរវៀតមិញ!
*សន្និសិទហ្សឺណែវបញ្ចប់សង្រ្គាមឥណ្ឌូចិន!
[...]
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | 2 វិចារ »
(នេះគឺជារូបកងទ័ពខ្មែរក្រហមក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៩)
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | ១ វិចារ »
គម្រោងលើកទំនប់ (ថតនៅពេលដែលកម្មាភិបាលជាន់ខ្ពស់ខ្មែរក្រហមធ្វើដំណើរទស្សន
កិច្ចទៅកាន់តំបន់នេះ) (រូបថតឯកសារមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា)
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | 3 វិចារ »
អស់រយៈពេលពីរឆ្នាំ គឺរហូតដល់ឆ្នាំ១៨៥៥ ទើបព្រះចៅណាប៉ូឡេ
អុងទី ៣ ចាត់លោក ដឺម៉ុងទីញី ដែលជារដ្ធមន្រ្តីទទួលបេសកកម្មនៅប្រទេស
សៀម និងប្រទេសចិន ឲ្យរៀបចាត់ចែងធ្វើសន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធភាពនិងពាណិជ្ជ
កម្មជាមួយព្រះអង្គដួង។ ព្រះបាទនរោត្តម ដែលជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គ
ដួង យាងចេញមកពីបាងកករួចឡើងសោយរាជ្យបន្តក្នុងឆ្នាំ ១៨៥៩ ។
ថ្ងៃទី ១១ សីហា ១៨៦៣ ក៏មានការចុះហត្ថលេខាព្រមព្រៀងគ្នារវា
ងបារាំងនិងខ្មែរ (អនុញ្ញាតឲ្យបារាំងចូលមកជួយការពារឩបត្ថម្ភទំនុកបំរុង) ។
បន្ទាប់ពីពេលនោះមក……របៀបរៀបចំស្រុកទេសតាមបែបសម័យទំនើប
បានត្រូវព្រះបាទនរោត្តម ទទួលយកមកអនុវត្តទាំងស្រុង។
ដូច្នេះ ចាប់តាំងពីបារាំងចូលមកជួយការពារឩបត្ថម្ភទំនុកបំរុង ពី
ឆ្នាំ ១៨៦៣ ដល់ឆ្នាំ ១៩៥៣ ក្នុងរយៈពេល ៩០ ឆ្នាំ នាំមកឲ្យប្រជាពលរដ្ធខ្មែរ
និងប្រទេសកម្ពុជានូវសណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយ សំបូរសប្បាយ រុងរឿង
និងសន្តិភាព (គឺដូចជាហ្វ្រាំងទិព្វមួយ ទប់យួននិងសៀម ផ្អាករាតត្បាតលុកលុ
យ ប្រទេសខ្មែរ ) ។
[...]
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | 2 វិចារ »
ចុងឆ្នាំ ១៨២០ ពេលជីកព្រែកវិញតេរួច យួនក៏ដាក់ខ្នោះជើងខ្មែរ
ជាអ្នកជីកព្រែកទាំងអស់ស្ងិតនៅកណ្តាលព្រែក ដែលមានជំរៅ ២.៦០ម៉ែត្រ
រួចវាទម្លាយទំនប់ទឹកសមុទ្រឲ្យហូរចូលព្រែកវិញតេនោះ ។ អនិច្ចាបងប្អូនខ្មែរ
យើងដែលជាប់ចំណងត្រូវលង់ទឹកស្លាប់ទាំងអស់ ។ ល ។ និង ។ ល។ យួនវាត
ទីយកនគរចំប៉ាក្តី យកកម្ពុជាក្រោមក្តី វាវាតទៅដល់ខេត្តណា ទីកន្លែងណា វា
ក៏ប្រែឈ្មោះជាយួនភ្លាមដែរ។
ហេតុដែលបណ្តាលឲ្យយួនវាតទីលេបកម្ពុជាក្រោមបានដោយងា
យយ៉ាងនេះមកពី៖
ទី ១-រាស្រ្តខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមានការធ្វេសប្រហែស ពីព្រោះខ្មែរស្លូ
តត្រង់ ទន់ភ្លន់ សុភាព មានចិត្តសប្បុរស មានមេត្តាធម៍ ធ្វើបុណ្យដាក់ទាន មា
នពេលខ្លះ ឃើញយួនក្ររហេមរហាម ដើរសុំទានគ្មានទីលំនៅ ខ្មែរតែងតែដា
ក់ទាន ជួយទំនុកបំរុងឩបត្តម្ភឲ្យសង់ខ្ទមនៅក្បែរៗខ្លួន ។ ផ្ទុយទៅវិញសាសន៍
យួននេះ ជាសាសន៍ អកត្តញ្ញូ កំណាច ថោកទាប ក្រឡិចក្រឡុច ឡូឡា ជាចោរ
លួចតាំងពីជី ស្លឹកគ្រៃ ម្ទេសជាដើម [...]
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង : ប្រវត្តិសាស្រ្ត | ទំលាក់ មួយវិចារ »
